ویسکوزیته و دانسیته دوغاب در سفالگری

در سفالگری، مخصوصاً برای روش ریخته‌گری (Slip Casting)، دانسیته و ویسکوزیته دوغاب نقشی کلیدی دارند. دوغاب، مخلوط آب و خاک رس با قوامی شبیه خامه است.

روش اندازه‌گیری دانسیته دوغاب

این روش دقیقاً مشابه اندازه‌گیری دانسیته لعاب است:

1. وزن ظرف خالی: ۵۰ گرم

2. برداشتن ۱۰۰ میلی‌لیتر دوغاب

3. وزن ظرف + دوغاب: حدود ۱۹۰ گرم

4. وزن دوغاب = ۱۹۰ – ۵۰ = ۱۴۰ گرم

5. دانسیته = ۱۴۰ ÷ ۱۰۰ = ۱.۴۰ گرم بر میلی‌لیتر

محدوده دانسیته ایده‌آل برای دوغاب (بسته به کاربرد متفاوت است):

تفاوت کلیدی دوغاب و لعاب

روش تنظیم دانسیته دوغاب

• کاهش دانسیته (رقیق‌تر کردن): افزودن آب

• افزایش دانسیته (غلیظ‌تر کردن):

  • تبخیر آب (روش طبیعی)

  • افزودن پودر خاک رس خشک

⚠️ توجه مهم: هرگز از نمک یا مواد شیمیایی معمولی استفاده نکنید. تنها در صورت نیاز و با آگاهی، از روان‌کننده‌های استاندارد مانند سدیم سیلیکیت استفاده نمایید.

خطای رایج و راهکار

مشکل: دوغاب دانسیته مناسبی دارد، اما درون قالب زود سفت می‌شود یا ترک می‌خورد.

راهکار: دانسیته تنها عامل تعیین‌کننده نیست. روانی (Viscosity) نیز بسیار مهم است. ممکن است افزودن سدیم سیلیکیت یا سدیم کربنات (Soda Ash) به عنوان روان‌کننده ضروری باشد.

توصیه پایانی برای سفالگران

همیشه پیش از هر بار ریخته‌گری، دانسیته دوغاب را چک کنید.
دوغاب با دانسیته ۱.۸۰ بهترین عملکرد را در قالب‌های گچی دارد. اگر دوغاب شما به سختی از قالب جدا می‌شود، دانسیته را اندازه بگیرید؛ به احتمال زیاد بیش از حد غلیظ است.